ICEYE rozszerza satelitarne wsparcie dla polskich służb. Monitoring powodzi i pożarów z orbity

Porozumienie zapewni Civil Security Hub Poland (CS Hub PL), polskiemu węzłowi europejskiej inicjatywy ESA Space Resilience Nodes, stały dostęp do usług monitorowania zagrożeń oferowanych przez ICEYE. Zastosowany model subskrypcyjny oznacza, że służby będą mogły korzystać z danych satelitarnych bez konieczności uruchamiania odrębnego zamówienia przy każdym wystąpieniu sytuacji kryzysowej.

Umowa została zawarta przez ICEYE i Centrum Badań Kosmicznych PAN i jest częścią programu European Resilience from Space for Earth Observation (ERS-EO), realizowanego przez Europejską Agencję Kosmiczną (ESA). Jego celem jest zapewnienie europejskim państwom niezawodnego i niezależnego dostępu do informacji satelitarnych, szczególnie w czasie klęsk żywiołowych i innych sytuacji wymagających szybkiego reagowania.

Satelity radarowe w służbie zarządzania kryzysowego

Civil Security Hub Poland, kierowany przez Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN, integruje dane satelitarne, zobrazowania pozyskiwane z platform bezzałogowych oraz wiedzę ekspertów. Celem jest dostarczanie służbom ratowniczym i instytucjom odpowiedzialnym za zarządzanie kryzysowe informacji, które mogą być bezpośrednio wykorzystywane w ich codziennej pracy. Jednym z partnerów polskiego węzła jest ICEYE.

W ramach nowej umowy firma udostępni pełny pakiet Flood Solutions Suite, obejmujący narzędzia wspierające służby na kolejnych etapach zagrożenia powodziowego. Pierwszym z nich jest Flood Early Warning, umożliwiający prognozowanie rozległych powodzi z wyprzedzeniem sięgającym czterech dni. Kolejne rozwiązanie, Flood Rapid Impact, pozwala w ciągu kilku godzin od otrzymania sygnału o zdarzeniu przygotować mapy przedstawiające obszary objęte wodą. Aktualizacje mogą być dostarczane nawet co trzy godziny. Uzupełnieniem systemu jest Flood Insights, który zapewnia bardziej szczegółowe informacje o przebiegu powodzi. Obejmują one nie tylko zasięg zalania, ale również głębokość wody i potencjalne skutki dla poszczególnych budynków. Pierwsze dane mogą być dostępne w ciągu 24 godzin od kulminacji zjawiska, a następnie aktualizowane codziennie, zależnie od rozwoju sytuacji.

Istotną przewagą rozwiązań ICEYE jest wykorzystanie satelitów wyposażonych w radar z syntetyczną aperturą (SAR). Technologia ta pozwala pozyskiwać zobrazowania powierzchni Ziemi niezależnie od warunków oświetleniowych i w dużym stopniu niezależnie od pogody. Radar może obserwować teren również przez warstwę chmur, podczas opadów deszczu czy w nocy. Ma to szczególne znaczenie podczas powodzi, kiedy zachmurzenie często ogranicza możliwości wykorzystania tradycyjnych zobrazowań optycznych.

Monitoring pożarów i zjawisk lodowych

Współpraca obejmie również pilotażową usługę monitorowania pożarów lasów. ICEYE połączy w niej możliwości detekcji termicznej oferowane przez OroraTech z danymi pochodzącymi z własnych satelitów radarowych i optycznych. Takie podejście ma umożliwić śledzenie aktywnych pożarów, ocenę uszkodzeń infrastruktury i budynków, a także mapowanie pogorzelisk po zakończeniu akcji gaśniczej. Wykorzystanie różnych rodzajów danych satelitarnych ma szczególne znaczenie w sytuacjach, gdy zadymienie i brak światła dziennego utrudniają ocenę sytuacji z wykorzystaniem standardowych zobrazowań optycznych. Informacje pozyskiwane z orbity mogą wówczas stanowić istotne uzupełnienie rozpoznania prowadzonego przez służby na miejscu zdarzenia.

Kolejnym elementem projektu będzie monitorowanie lodu na rzekach. Zimą i wiosną ICEYE udostępni polskim użytkownikom do weryfikacji usługę pozwalającą obserwować powstawanie i przemieszczanie się kry lodowej. Wczesne rozpoznawanie zjawisk sprzyjających tworzeniu się zatorów lodowych może pomóc w identyfikowaniu potencjalnych zagrożeń powodziowych, zanim dojdzie do wystąpienia niebezpiecznej sytuacji.

Doświadczenia z powodzi w 2024 r.

Rozszerzenie współpracy jest kontynuacją wcześniejszych działań ICEYE, CBK PAN i Europejskiej Agencji Kosmicznej. Szczególnie istotnym sprawdzianem możliwości systemu była powódź we wrześniu 2024 r., związana z niżem Boris. Wówczas dane satelitarne ICEYE trafiały do Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN co sześć godzin, a następnie były przekazywane Państwowej Straży Pożarnej, regionalnym i lokalnym zespołom zarządzania kryzysowego oraz służbom hydrologicznym. Według Centrum Informacji Kryzysowej produkt Flood Rapid Impact był głównym źródłem informacji o zasięgu powodzi przez pierwsze cztery dni zdarzenia. Doświadczenia zebrane podczas tej operacji pozwoliły na dalsze rozwijanie usług i dostosowywanie ich do potrzeb polskich użytkowników.

ICEYE rozwijało rozwiązania do monitorowania powodzi i pożarów we współpracy z ESA oraz CBK PAN w ramach projektu COSMOS, realizowanego w inicjatywie Civil Security from Space. Następnie monitoring powodzi został dostosowany do potrzeb krajowych odbiorców w ramach modelu Innovation Pipeline-as-a-Service, funkcjonującego w Civil Security Hub Poland.

– Podczas powodzi w 2024 r. pokazaliśmy, że dane z orbity i złożone analizy mogą trafiać do sztabów kryzysowych co kilka godzin. Potem pokazaliśmy całemu światu, że w Polsce można zbudować i wdrożyć wojskowy system rozpoznania satelitarnego w 12 miesięcy. Cieszę się, że zdolności dostarczane przez ICEYE stają się stałym elementem polskiego systemu bezpieczeństwa, a dzięki umowie z CBK PAN również zarządzania kryzysowego – powiedział Rafał Modrzewski, CEO i współzałożyciel ICEYE.

Jak podkreślił Jakub Ryzenko, kierownik Civil Security Hub Poland oraz Centrum Informacji Kryzysowej CBK PAN, doświadczenia z 2024 r. pokazały, jak ważne jest szybkie dostarczanie informacji satelitarnych do instytucji odpowiedzialnych za reagowanie kryzysowe.

– Dzięki temu, że usługi ICEYE są teraz dostępne za pośrednictwem Civil Security Hub Poland, możemy oferować Państwowej Straży Pożarnej, regionalnym zespołom kryzysowym i służbom hydrologicznym takie możliwości przed zdarzeniem, w jego trakcie i po jego zakończeniu – zaznaczył Ryzenko.

Polskie zdolności częścią europejskiego systemu

Rozwiązania udostępniane przez ICEYE są już wykorzystywane przez instytucje rządowe i organizacje zarządzania kryzysowego w różnych częściach świata. Firma informuje, że zarejestrowała i przeanalizowała dotychczas ponad 600 zdarzeń powodziowych. Jej konstelacja liczy ponad 80 satelitów wyniesionych na orbitę. Znaczenie polskiego projektu wykracza jednak poza krajowy system reagowania kryzysowego. Zgodnie z założeniami ESA Space Resilience Nodes poszczególne państwa mają rozwijać własne zdolności satelitarne i wymieniać się informacjami oraz usługami. W przypadku katastrof o charakterze transgranicznym umożliwi to wspólne wykorzystanie zasobów i koordynację działań wielu instytucji.

Polskie zespoły Space Resilience Nodes będą mogły, na wniosek, wspierać również państwa partnerskie, rozszerzając wykorzystanie krajowych zdolności na poziom regionalny i europejski. Civil Security Hub Poland ma w tym zakresie pełnić rolę jednego z przykładów wdrażania inicjatywy ESA.

– Europejska Agencja Kosmiczna wyznaczyła jasny cel: stworzenie odpornego, suwerennego i sprawnie reagującego europejskiego systemu, który dostarcza wiarygodne informacje tam i wtedy, gdzie są najbardziej potrzebne – powiedział Andy Read, wiceprezes ICEYE ds. rozwiązań dla administracji publicznej.

Nowa umowa pokazuje, że technologie satelitarne coraz mocniej wykraczają poza zastosowania wojskowe i komercyjne. Dane radarowe, termiczne i optyczne pozyskiwane z orbity stają się istotnym narzędziem wspierającym bezpieczeństwo ludności, planowanie działań ratowniczych oraz ograniczanie skutków katastrof naturalnych. W przypadku Polski szczególne znaczenie ma możliwość zapewnienia służbom stałego dostępu do informacji, które jeszcze przed kilkoma laty były wykorzystywane głównie w ramach doraźnych operacji i projektów.